valid XHTML 1.1     valid CSS 2  any browser

warto przeczytać


Sri Lanka - kraj herbaty i szafirów.
zobacz duże zdjęcie - 600x433 - 30kB
Wyprawa na Sri Lankę (Ceylon) od wielu lat była naszym marzeniem. Oboje, moja żona i ja, mieliśmy różne powody, dla których chcieliśmy tam pojechać. Sylwia chciała zwiedzić parki narodowe, sierociniec dla słoni Pinnawala, jak również spędzić kilka dni na cudownych piaszczystych plażach Oceanu Indyjskiego. Ja z kolei chciałem zasmakować w miejscowej kuchni oraz dostawałem gęsiej skórki na samą myśl o bogactwie mineralogicznym tej wyspy.


W myśl powiedzenia, że „każde marzenie jest nam dane wraz z mocą potrzebną do jego spełnienia” postanowiliśmy w styczniu tego roku wybrać się w trzytygodniową podróż po najcudowniejszej wyspie świata.

Dla większości osób zainteresowanych mineralogią Ceylon to miejsce magiczne. Dzieje się tak, dlatego że w niewielu miejscach na świecie na tak niewielkim terenie występuje tak wielkie bogactwo kamieni szlachetnych. Stare prekambryjskie masywy górskie, które wznoszą się w środkowej części wyspy, zawierają niezliczoną ilość cennych minerałów. Na skutek erozji, skały te – głównie łupki, kwarcyty, marmury a czasem także pegmatyty – były przez miliony lat niszczone.
zobacz duże zdjęcie - 600x400 - 39kB
Cenny materiał skalny transportowany był rzekami, a następnie w niższych częściach dolin deponowany w postaci żwirów aluwialnych. Pierwotnie kamienie szlachetne wydobywane były z den rzek, jednakże górnicy szybko zorientowali się, że lepszym sposobem pozyskiwania jest eksploatacja paleokoryt. Niestety większość z nich znajduje się obecnie na terenach upraw roślin, co często skutkuje konfliktami pomiędzy rolnikami a górnikami.

zobacz duże zdjęcie - 400x600 - 15kB
Głównym miejscem wydobycia i handlu kamieniami szlachetnymi są okolice miasta Ratnapura położonego około 100 kilometrów na południowy wschód od stolicy Sri Lanki – Kolombo. Ratnapura w języku syngaleskim oznacza „miasto kamieni szlachetnych”. Dla wielu znawców i handlarzy kamieniami szlachetnymi to jedna z najważniejszych lokalizacji na świecie. Głównym kamieniem szlachetnym wydobywanym w okolicach Ratnapury jest oczywiście szafir. Korund tam pozyskiwany występuje w niesamowicie bogatej palecie barw: od niebieskiego przez żółty, fioletowy, zielony, różowy aż do niesamowitego różowo – pomarańczowego zwanego „padparadżą”.
Poza szafirami występują tam cyrkony, chryzoberyle (także w niezwykle rzadkich odmianach takich jak aleksandryt czy „kocie oko”), granaty (spessartyny, grosulary, piropy oraz almandyny), spinele o różnorodnych barwach oraz wiele innych.

zobacz duże zdjęcie - 600x400 - 35kB
Sama Ratnapura to mało ciekawe miasto, które omijane jest przez turystów, za wyjątkiem tych zainteresowanych kamieniami szlachetnymi. Oczywiście w innych miejscowościach w całej Sri Lance można kupić biżuterię i kamienie szlachetne, ale nigdzie nie jest to tak widoczne jak w Ratnapurze. Tutaj widać, że całe miasto żyje z handlu bogactwami natury. Codziennie rano w specjalnie wyznaczonym do tego miejscu zbierają setki handlarzy kamieniami. Są to głównie miejscowi, ale co jakiś czas można spotkać handlarzy z Zachodu. Do tego samego miejsca codziennie rano z pobliskich wiosek przyjeżdżają osoby, które w swoich biedaszybach wydobywają żwiry i po ich przebraniu oferują je handlarzom.
Tak samo jak w podobnych miejscach na całym świecie, gdzie wydobywa się minerały, górnicy są najsłabiej opłacaną grupą ludzi uwikłanych w ten interes. Często nie umiejący pisać i czytać są wyzyskiwani przez pośredników, którzy dobrze wiedzą, jakie są ceny kamieni szlachetnych na światowych rynkach. Ci ostatni przyjeżdżają na targ najnowszymi modelami samochodów.

zobacz duże zdjęcie - 400x600 - 28kB
W Ratnapurze znajduje się muzeum geologiczne stworzone przez lankijskiego mineraloga Purandara Sri Marapana. Niemniej jednak jest to mało ciekawe miejsce. Mimo, że okazy z całego świata, które się w nim znajdują są godne uwagi, ich piękno niknie pod kilkumilimetrową warstwą kurzu. Pożółkłe karteczki z podpisami lokalizacji mogą zniesmaczyć nawet najbardziej zainteresowanego minerałami zwiedzającego.
Zdecydowanie ciekawszym miejscem jest centrum kamieni szlachetnych „National Gem & Jewellery Authority Head Office”, usytuowane tuż obok głównego placu miasta. Znajduje się tam niewielkie muzeum z fantastycznymi zbiorami z całej wyspy.
Można zaobserwować jak przebiega proces szlifowania kamieni szlachetnych oraz uzyskać cennych informacji o innych niż Ratnapura lokalizacjach.
Jedną z ciekawszych lokalizacji jest niewielka miejscowość Kolonne znajdująca się w Górach Katukubura.
zobacz duże zdjęcie - 400x600 - 31kB
W 2000 roku z tej lokalizacji został opisany dunilit - nowy minerał należący do grupy oliwinów. Poza tym znajdowane są tam piękne okazy niezwykle rzadkiego amfibolu - ferroedenitu. Niestety z braku czasu nie dotarliśmy do wioski Kolonne. Niemniej jednak w samej Ratnapurze udało mi się zakupić kilka okazów z tamtej lokalizacji. Głównie były to czarne pięknie wykształcone spinele oraz kilka sztuk ferroedenitu. Okazy dunilitu osiągały absurdalnie wysokie ceny.
Dwa dni spędzone w Ratnapurze zaowocowały wieloma ciekawymi okazami minerałów. Moja prywatna kolekcja powiększyła się o dwa piękne szafiry, spinel, rzadki ferroedenit, apatyt z ciekawej lokalizacji oraz niewielki kryształ chryzoberylu.

Dominik Zawadzki

Fot: Sylwia i Dominik Zawadzcy oraz Jakub Witkowski


zobacz duże zdjęcie - 800x533 - 84kBzobacz duże zdjęcie - 800x533 - 66kBzobacz duże zdjęcie - 800x533 - 51kBzobacz duże zdjęcie - 800x600 - 72kB
do góry | powrótA TO HISTORIA • WARTO PRZECZYTAĆ • PYTANIE RETORYCZNE • RADY STARSZEGO KOLEGI