valid XHTML 1.1     valid CSS 2  any browser

warto przeczytać


Wywiad z Andrzejem Bossem
Panie profesorze, byłem na Pana wystawie „Biżuteria i obiekty” w Muzeum Włókiennictwa w Łodzi w październiku 2008 roku. Było to swoiste podsumowanie Pana 20 letniej działalności artystycznej. Chciałbym zadać w związku z tym bardzo naiwne, być może pytanie, czemu nie można tam było zobaczyć biżuterii „normalnej”, takiej jak widujemy np. na targach INTERSTONE?

zobacz duże zdjęcie - 389x600 - 23kB
Wykonuję różną biżuterię. Zmieniam się ja, zmienia się też moja biżuteria. Na wystawie prezentowałem głównie biżuterię robioną na różne konkursy. Były okresy kiedy robiłem całkiem dużo, jak to Pan określił, biżuterii „normalnej”, handlowej . Nie uważam jej za gorszą, lecz inną. Inne są założenia projektowe, inna funkcja. Tutaj trzeba liczyć koszty materiałowe, czasochłonność projektu. Zapewne ciekawa byłaby wystawa konfrontująca oba rodzaje biżuterii, lecz nie mam we własnych zbiorach tej biżuterii – była na sprzedaż więc została sprzedana.



Jaka jest dzisiejsza definicja biżuterii. Przez ostatnie lata coraz więcej precjozów to miniatury rzeźbiarskie, które z trudem można by nosić, natomiast z wielką przyjemnością je się ogląda?

zobacz duże zdjęcie - 570x570 - 23kB
Zmieniły się czasy, zmienia się i biżuteria. Dzisiejsze prace można zaprezentować często zarówno na wystawie biżuterii, miniatury tkackiej czy małej formy rzeźbiarskiej. Przedmiot nie musi być tylko piękną ozdobą, powinien coś przekazywać. Przez wieki biżuteria pełniła funkcje magiczne, określała status użytkownika, funkcja dekoracyjna była funkcją wtórną. Oczywiście magia złota i kamieni ciągle jest żywa, ale ma wpływ tylko na pewien sektor biżuterii. Dzisiaj biżuterię robi się ze wszystkiego. Nowy materiał, nowy kod, nowy przekaz. Łatwiej powiedzieć coś używając nowym materiałów, obiekt nie jest obciążony tyloma skojarzeniami. Dotyczy to też nowej formy. Artysta określa czym się zajmuje, a co nabywa, jaką funkcję będzie pełnić przedmiot, określa użytkownik.

Czy jest już w Polsce moda na kupowanie i ofiarowanie kobietom biżuterii, którą się tylko ogląda, która zamiast zdobić damę, zdobi np. jej sypialnię?

zobacz duże zdjęcie - 600x400 - 22kB
Nie sądzę, aby było dużo kobiet, które ucieszyłby prezent z biżuterii w której nie mogą się pokazać. Natomiast idea biżuterii - obiektu jest mi bliska. Był okres kiedy większość moich prac pełniła obie funkcje. Wyrazisty, przyciągający uwagę przedmiot będzie zauważony zawsze, nawet jego dyskusyjna funkcja może być doskonałym pretekstem do rozpoczęcia rozmowy. Nie przeszkadza to, aby potem był dekoracją salonu czy sypialni.

Cieszy mnie, jako fana Pana twórczości, używanie przez Pana jako surowca do tworzenia dzieł sztuki odłupków krzemienia pasiastego, czy też niedoszlifowanych bryłek bursztynu zamiast tradycyjnych kamieni szlachetnych. Czy nie uważa Pan, że niszczenie cudów natury jakimi są naturalne kryształy granatów, turmalinów, czy beryli poprzez cięcie i szlifowanie tradycyjnych fasetek, to swoiste barbarzyństwo?

zobacz duże zdjęcie - 600x600 - 20kB
Bardzo lubię nieprzetworzone materiały, ich naturalna forma, pewna niedoskonałość jest często inspiracją do moich realizacji. Nie lubię kamieni fasetowych w klasycznych szlifach, dla mnie ich doskonałość jest sztuczna. Jak w takiej postaci rozróżnić kamień naturalny od syntetycznego?. Czasami trzeba jednak otworzyć kamień aby pokazać jego wewnętrzne piękno. W naturze tkwi jakaś siła i magia.

Czy mogę mieć do Pana swego rodzaju pretensję, mam nadzieję, że będzie mi to darowane jako człowiekowi chyba staroświeckiemu. Czemu Pan w cyklu rzeźb „Symbole miłości” użył żywicy? Jakże piękne byłyby rzeźby palców np. z naturalnego magnezytu, jaspisu, czy też zwykłego kamienia. Czy to prowokacja artystyczna? Może niezrozumiały dla mnie przekaz wynikający stąd, że niedostatecznie znam się na sztuce?

zobacz duże zdjęcie - 600x600 - 25kB
Ten obiekt to wisior. Najważniejszy w nim jest bursztyn. Kamienne palce stanowiłyby dla niego zbyt dużą konkurencję. Poza tym wycięte palce, byłyby może z naturalnego surowca, byłyby sztuczne w formie. Żywica pozwala na dokładne odwzorowanie natury, pozwala na umieszczenie fragmentu siebie w realizacji. Użyte materiały muszą być podporządkowane koncepcji pracy.

Zawsze chętnie promuje Pan swoich uczniów i dyplomantów, między innymi na łamach naszej gazety. Ile w ich twórczości widzi Pan własnych wpływów? Czy to można ocenić? Czy można się jednocześnie definitywnie odciąć od wpływów mistrza? Jak to było w Pana przypadku?

Miło jest, kiedy ktoś uważa ciebie za mistrza. Nie znaczy to, że uczeń ma ciebie kopiować. Każdy jest inny i powinien rozwijać swoją indywidualność. Cieszę się prezentując prace studentów, że są tak różnorodne, że widać iż szukają własnej drogi. Uczymy studentów sposobów rozwiązywania stawianych im zadań, a nie naśladowania innych. Studenci studiują w różnych pracowniach i są pod wpływem różnych pedagogów. Tak było też w moim przypadku. Powoli szukałem własnej drogi, ciągle szukam nowych sposobów wypowiedzi, swojego, rozpoznawalnego języka. Mimo, że zmienia się moja sztuka to wyniesione ze szkoły zasady myślenia i postępowania pozostały.


Rozmawiał: Ryszard Juśkiewicz
fot: Andrzej Boss i Adam Juśkiewicz


Andrzej Boss urodził się w 1960 roku w Tarnowie. Jest absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. Dyplom w Pracowni Projektowej Biżuterii u profesora Andrzeja Szadkowskiego obronił w 1985 roku. Od 2005 roku jest profesorem na tej Uczelni. Prowadzi Pracownię Projektowania Form Złotniczych. Jest autorem kilkunastu wystaw indywidualnych w kraju i zagranicą oraz wielokrotnym laureatem i jurorem konkursów.











zobacz duże zdjęcie - 600x537 - 22kBzobacz duże zdjęcie - 600x400 - 17kBzobacz duże zdjęcie - 600x558 - 19kBzobacz duże zdjęcie - 600x467 - 24kB
zobacz duże zdjęcie - 600x400 - 14kBzobacz duże zdjęcie - 600x400 - 17kBzobacz duże zdjęcie - 420x600 - 17kBzobacz duże zdjęcie - 600x444 - 19kB
zobacz duże zdjęcie - 600x433 - 17kBzobacz duże zdjęcie - 600x403 - 28kBzobacz duże zdjęcie - 600x515 - 21kBzobacz duże zdjęcie - 600x452 - 15kB
zobacz duże zdjęcie - 600x400 - 10kBzobacz duże zdjęcie - 400x600 - 20kBzobacz duże zdjęcie - 600x400 - 20kBzobacz duże zdjęcie - 600x400 - 23kB
zobacz duże zdjęcie - 434x600 - 22kBzobacz duże zdjęcie - 600x425 - 12kBzobacz duże zdjęcie - 600x462 - 15kBzobacz duże zdjęcie - 590x600 - 18kB
zobacz duże zdjęcie - 600x400 - 14kBzobacz duże zdjęcie - 600x400 - 10kBzobacz duże zdjęcie - 600x422 - 23kBzobacz duże zdjęcie - 562x600 - 18kB
zobacz duże zdjęcie - 600x400 - 22kBzobacz duże zdjęcie - 600x400 - 19kBzobacz duże zdjęcie - 400x600 - 17kBzobacz duże zdjęcie - 600x400 - 16kB
zobacz duże zdjęcie - 600x411 - 33kBzobacz duże zdjęcie - 600x378 - 25kBzobacz duże zdjęcie - 600x418 - 18kBzobacz duże zdjęcie - 600x400 - 35kB
zobacz duże zdjęcie - 600x555 - 17kBzobacz duże zdjęcie - 600x407 - 28kB  
do góry | powrótA TO HISTORIA • WARTO PRZECZYTAĆ • PYTANIE RETORYCZNE • RADY STARSZEGO KOLEGI